Flower
  • VN-Index

    1230.04

    -0.02 (-0.0%)
  • HNX-Index

    233.84

    0.34 (+0.15%)
  • UPCOM-Index

    90.61

    0.09 (+0.1%)
  • VN30-Index

    1242.08

    0.43 (+0.03%)
  • VNDiamond

    1988.08

    7.82 (+0.39%)
  • VNFinlead

    2033.12

    11.3 (+0.56%)
  • VNMidcap

    1819.38

    4.92 (+0.27%)
  • VNSmallcap

    1435.85

    3.97 (+0.28%)
Trang chủTin tứcBlogKiến thức chứng khoánLãi suất trái phiếu là gì? Cách tính lãi suất trái phiếu

16/03/2022 - 14:25

Lãi suất trái phiếu là gì? Cách tính lãi suất trái phiếu

Trong thị trường chứng khoán, chắc hẳn nhà đầu tư không còn xa lạ với thuật ngữ lãi suất trái phiếu. Là một nhà đầu tư, bạn cần nắm rõ được đặc điểm, tính chất cũng như những yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu để có thể lên kế hoạch cụ thể cho các danh mục đầu tư của mình. Hãy cùng Yuanta Việt Nam tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé! 

Lãi suất trái phiếu là gì? Cách tính lãi suất trái phiếu

Định nghĩa về lãi suất trái phiếu

Mức lãi suất mà các tổ chức phát hành trái phiếu trả cho các nhà đầu tư thì được gọi là lãi suất trái phiếu (hay Coupon). Phía doanh nghiệp sẽ quyết định mức coupon dựa trên nhiều yếu tố sao cho mức coupon vừa hấp dẫn được thị trường nhưng vẫn đem lại dòng luân chuyển tiền phù hợp với tổ chức.

Lãi suất trái phiếu được quy định bởi doanh nghiệp

>>> Xem thêm: Trái phiếu chuyển đổi là gì?

Lãi suất trái phiếu thường được ghi ngay bên trong cuống của trái phiếu khi nhà đầu tư mua chúng. Công ty phát hành trái phiếu sẽ tiến hành thanh toán định kỳ cho người sở hữu trái phiếu dựa trên mệnh giá gốc và số lãi được ghi ở trái phiếu khi phát hành. 

Trên thị trường chứng khoán có các loại coupon như sau:

  • Lãi suất cố định: Lợi tức của trái phiếu được xác định theo một tỷ lệ phần trăm cố định theo mệnh giá
  • Lãi suất biến đổi hay còn được gọi là lãi suất thả nổi: Lãi suất mà nhà đầu tư được trả sẽ khác nhau trong từng giai đoạn và được điều chỉnh bằng một lãi suất tham chiếu
  • Lãi suất bằng không: Đây là loại lãi suất mà nhà đầu tư không nhận được lãi khi mua trái phiếu nhưng được mua với giá thấp hơn và được hoàn trả bằng mệnh giá khi trái phiếu đáo hạn. 

Cách tính lãi suất trái phiếu

Công thức để tính lãi suất trái phiếu khá đơn giản và chỉ cần một vài thông số nhất định. Bạn chỉ cần lấy tổng các khoản thanh toán bằng trái phiếu sau đó chia cho mệnh giá của trái phiếu theo hằng năm. Cụ thể, công thức để tính lãi suất này như sau: 

C = i/P

Trong đó, 

  • C là lãi suất trái phiếu
  • i là lãi suất hàng năm
  • P là mệnh giá gốc của trái phiếu được phát hành. 

Ví dụ như, trái phiếu được phát hành với mệnh giá 1.000.000 đồng, trả lãi 2 năm mỗi lần, một lần 25.000 đồng thì sẽ có công thức là

C = (25.000*2)/1.000.000 = 5%

Vậy có thể thấy mức lãi suất của trái phiếu này là 5%/năm.

Các yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu

Doanh nghiệp phát hành là đơn vị quyết định mức coupon. Doanh nghiệp sẽ phải dựa trên nhiều yếu tố khác nhau để xác định coupon là bao nhiêu. 

Lạm phát

Một trong những yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu đó chính là lạm phát. Dưới tác động của lạm phát, giá trị của đồng tiền sẽ bị suy giảm. Khi đó, mức lợi nhuận mà các nhà đầu tư thu được từ trái phiếu khi phát hành ở mức cũ sẽ thấp hơn. Doanh nghiệp muốn bù đắp khoản giá trị đã bị hao hụt do lạm phát thì phải nâng cao giá trị của trái phiếu lên. Khi đó, mức coupon cũng sẽ bị ảnh hưởng nhiều khi lạm phát. 

Lạm phát ảnh hưởng đến lãi suất của trái phiếu

Rủi ro của trái phiếu

Có một sự thật không thể phủ định đó chính là rủi ro của trái phiếu càng cao thì mức lãi suất trái phiếu càng cao. Bởi vì rủi ro cao nên doanh nghiệp phải tăng lãi suất như một phần bù cho rủi ro mà nhà đầu tư có thể gặp phải khi mua trái phiếu. 

Rủi ro càng cao thì lãi suất càng cao

>>> Xem thêm: Những rủi ro khi đầu tư chứng khoán

Rủi ro thường gặp nhất khi mua bán trái phiếu đó chính là doanh nghiệp không đủ khả năng trả nợ. Điều này thường xuất hiện tại các doanh nghiệp có cơ cấu nhiều khoản nợ hoặc có kết quả kinh doanh không tốt dẫn đến mất khả năng thanh toán. Chính vì thế, nhà đầu tư cần tìm hiểu về doanh nghiệp phát hành trái phiếu trước khi mua trái phiếu. 

Thời gian đáo hạn

Thời gian đáo hạn cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất của trái phiếu. Thời gian đáo hạn càng dài thì lãi suất trái phiếu ngày càng tăng và ngược lại. 

Bạn có thể hiểu rằng, thời gian giữ trái phiếu càng lâu thì tỷ lệ rủi ro mà nhà đầu tư gặp phải sẽ lớn hơn rất nhiều. Những rủi ro này có thể phát sinh khi biến động kinh tế, lạm phát hoặc suy thoái kinh tế. Chính vì thế, doanh nghiệp phải tăng cao lãi suất với những trái phiếu có thời gian đáo hạn dài để bù đắp cho các rủi ro có thể xảy ra này. 

Thời gian đáo hạn tỉ lệ thuận với lãi suất trái phiếu

Biến động của thị trường

Biến động thị trường cũng là yếu tố ảnh hưởng đến coupon và được nhiều doanh nghiệp tham khảo khi phát hành. Bởi vì nếu lãi suất thị trường cao thì nhà đầu tư sẽ có xu hướng tìm đến các công ty phát hành trái phiếu với lãi suất cao. Khi đó, để cạnh tranh với các doanh nghiệp có trên thị trường, công ty phát hành sẽ quy định mức lãi suất cao hơn để hấp dẫn nhà đầu tư.

Ngược lại, trường hợp lãi suất thị trường giảm thì doanh nghiệp sẽ tiến hành giảm coupon. Điều này giúp doanh nghiệp giảm áp lực trả lãi cho những nhà đầu tư đã mua trái phiếu. 

Qua việc tìm hiểu lãi suất trái phiếu là gì, nhà đầu tư có thể thấy rằng chính công ty niêm yết sẽ chịu trách nhiệm về những mức lãi này. Cách tính lãi suất khá đơn giản nên nếu cần thì bạn có thể áp dụng công thức để tính. Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến lãi suất trái phiếu nên bạn cần tìm hiểu cụ thể trước khi đầu tư. Trên đây là bài viết được chia sẻ bởi công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam.